chôn sống
Định nghĩa
- Động từ:
- Chôn người còn sống vào huyệt: "chôn sống" chỉ hành động chôn một người khi họ vẫn còn sống, thường là một hình thức trừng phạt hoặc giết người tàn bạo.
- Ẩn dụ: làm cho ai đó bị cô lập hoặc chịu cảnh tù túng, bế tắc: "chôn sống" được dùng để chỉ việc đẩy ai đó vào tình thế không lối thoát, bị ngăn cách với xã hội hoặc không thể phát triển.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen:
- Trong thời chiến, nhiều tù nhân bị chôn sống như một hình thức tra tấn. (Nhiều người bị chôn khi còn sống trong các cuộc xung đột.)
- Hành động chôn sống người khác là tội ác chống lại nhân loại. (Việc chôn người còn sống là hành vi vô nhân đạo.)
Nghĩa ẩn dụ:
- Cô ấy cảm thấy bị chôn sống trong công việc nhàm chán suốt nhiều năm. (Cô ấy bị mắc kẹt trong môi trường không có cơ hội thay đổi.)
- Sự cô lập xã hội đã chôn sống tinh thần của anh ta. (Sự tách biệt làm anh ta mất đi hy vọng và động lực.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chôn sống một dự án": hủy hoại hoặc làm cho dự án không thể tiếp tục.
- Quyết định sai lầm đã chôn sống dự án nghiên cứu này. (Dự án bị chấm dứt hoàn toàn vì sai lầm.)
"chôn sống ký ức": cố tình quên đi hoặc không nhắc đến ký ức đau buồn.
- Anh ấy muốn chôn sống những kỷ niệm buồn về quá khứ. (Anh ấy cố gắng xóa bỏ hoàn toàn ký ức.)
Biến thể và từ gần giống
Chôn vùi (động từ): chôn đi, làm cho mất đi hoặc bị lãng quên — gần nghĩa với "chôn sống" nhưng mang sắc thái nhẹ hơn.
- Thời gian đã chôn vùi những ân oán cũ. (Thời gian làm phai nhạt mọi thứ.)
Sống chôn (tính từ): trạng thái bị cô lập, không có lối thoát — tương tự nghĩa ẩn dụ.
- Cuộc sống ở làng quê hẻo lánh khiến cô ấy cảm thấy sống chôn. (Cô ấy cảm thấy tù túng, không có cơ hội.)
Từ đồng nghĩa
- Vùi dập: làm cho ai đó bị tổn thương nặng nề, không thể vực dậy.
- Hủy hoại: làm cho mất hết giá trị hoặc cơ hội.
- Cô lập: tách biệt ai đó khỏi cộng đồng hoặc môi trường sống.
Thành ngữ liên quan
- Chôn sống không chết: chịu cảnh tù túng, bế tắc nhưng vẫn phải sống tiếp.
- Anh ta bị chôn sống không chết trong căn phòng chật hẹp suốt nhiều tháng. (Anh ta sống trong điều kiện ngột ngạt, không lối thoát.)